มือเท้าปาก โรคฮิตช่วงเปิดเทอม
มือเท้าปาก โรคฮิตช่วงเปิดเทอม
February 17 / 2024

 

ไขข้อข้องใจเกี่ยวกับโรค มือ เท้า ปาก

 

 

 

 

โรคมือเท้าปาก เป็นที่พบบ่อยในเด็กทารก เด็กเล็กตามสถานรับเลี้ยงเด็กและโรงเรียนอนุบาล ติดต่อกันง่ายโดยเฉพาะเด็กอายุน้อยกว่า 5 ปี สาเหตุจากเชื้อไวรัสกลุ่มเอ็นเทอโรไวรัส (Enterovirus) ที่มีอยู่หลายสายพันธุ์ในประเทศไทย สายพันธุ์ที่พบบ่อยแต่อาการไม่รุนแรงคือเชื้อไวรัสค็อกซากี เอ 6 (Coxsackievirus A6) แต่ก็มีรายงานว่าพบสายพันธุ์รุนแรง ถึงขั้นเสียชีวิตได้คือเชื้อไวรัสเอ็นเทอโรไวรัส 71 (Enterovirus 71 หรือ EV 71) โรคนี้สามารถพบได้ตลอดปี แต่พบมากขึ้นช่วงฤดูฝน ซึ่งมีอากาศเย็นและชื้น สถานที่อยู่รวมกัน ทำให้เกิดความแออัด สุขอนามัยสิ่งแวดล้อมและส่วนบุคคลไม่ดี จึงเกิดการระบาดได้ง่าย 

 

 

การวินิจฉัยโรคมือเท้าปาก

 

แพทย์สามารถวินิจฉัยได้จากอาการแสดงและการตรวจร่างกาย การตรวจเพิ่มเติมไม่จำเป็นต้องทำในผู้ป่วยทุกราย มักตรวจในรายที่มีภาวะแทรกซ้อนรุนแรง ขึ้นกับความเห็นของแพทย์แต่ละท่าน ได้แก่ การนำสารคัดหลั่งจากในลำคอ/จมูก (throat Swab/nasal washing) หรืออุจจาระเพื่อหาเชื้อไวรัสโดยวิธี PCR (Polymerase Chain Reaction) หรือการเพาะเชื้อ (Viral Culture)

 

 

 

โรคมือเท้าปากติดต่อกันได้อย่างไร? 

 

  • ติดต่อโดยการกิน เชื้อผ่านเข้าปากจากมือที่เปื้อนน้ำมูก น้ำลายและอุจจาระของผู้ป่วย หรือหายใจเอาเชื้อที่แพร่กระจายในอากาศ จากการไอ จาม ของผู้ป่วย 
  • มีระยะฟักตัว 3-5 วัน หลังสัมผัสเชื้อจากผู้ป่วย 
  • มีระยะแพร่เชื้อตั้งแต่เริ่มมีอาการใน 7 วันแรกและหลังจากหายแล้วยังสามารถพบเชื้อในอุจจาระได้อีกระยะหนึ่ง (ประมาณ 2-3 สัปดาห์)
  • โรคมือเท้าปากเป็นแล้ว สามารถเป็นซ้ำได้อีกเนื่องจากไวรัสมีหลายสายพันธุ์


 

อาการของโรคมือเท้าปาก

 

  • ไข้สูงหรือไข้ต่ำ จากนั้น 1-2 วัน จะพบแผลในปาก กระพุ้งแก้ม ลิ้น ริมฝีปาก ต่อมาจะมีตุ่มแดงหรือตุ่มน้ำใสที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า ข้อศอกและรอบก้น กินได้น้อยอ่อนเพลีย ตุ่มน้ำใสอาจจะอยู่นาน 7-10 วัน

 

  • แต่การติดเชื้อที่รุนแรงจากเชื้อไวรัสเอ็นเทอโรไวรัส EV71 จะทำให้ไข้สูง อาเจียน ก้านสมองอักเสบ กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ชักเกร็ง ซึมและเสียชีวิตได้

 

 

 การรักษาโรคมือเท้าปาก

 

  • ปัจจุบันมีวัคซีนป้องกันโรคมือเท้าปากจากเชื้อไวรัสเอ็นเทอโรไวรัส EV71แล้ว
  • รักษาตามอาการ เช่น ยาลดไข้ ยาชาเฉพาะที่สำหรับแผลในปาก ยาแก้คัน 

 

 

การป้องกันโรคมือเท้าปากที่สำคัญที่สุดคือการแนะนำสุขอนามัย ส่วนบุคคลแก่บุตรหลานและผู้ดูแลเด็ก

 

  1. กินอาหารที่ร้อน สุกใหม่ ไม่มีแมลงวันตอม
  2. ใช้ช้อนกลางไม่ใช้แก้วน้ำ หลอด หรือกินอาหารจานเดียวกับผู้อื่น
  3. ล้างมือ ฟอกสบู่บ่อยๆ ก่อนและหลังกินอาหาร รวมทั้งหลังขับถ่ายและหลังจากเข้าห้องน้ำ
  4. หยุดการแพร่กระจายของเชื้อ โดยการทำความสะอาดของเล่น ไม่พาเด็กไปในสถานที่แออัดหรือแหล่งกระจายเชื้อ เด็กป่วยควรพักอยู่บ้านอย่างน้อย 1 สัปดาห์
  5. การล้างมือด้วยแอลกอฮอล์หรือเจล ไม่สามารถฆ่าเชื้อได้ ให้ทำความสะอาดของเล่นด้วยสบู่ ผงซักฟอกหรือน้ำยาทำความสะอาดตามบ้านเรือน และล้างอีกครั้งด้วยน้ำสะอาดและผึ่งให้แห้ง

 

 

 

โรคมือเท้าปากจากเชื้อเอ็นเทอโรไวรัส EV71 มีความรุนแรงทำให้สมองอักเสบ กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ และเสียชีวิต สามารถป้องกันได้ด้วยวัคซีน

 

 

 

 

วัคซีนไข้หวัดใหญ่

ราคา 800 บาท

วัคซีนป้องกันเชื้อไอพีดี 20

ราคา 3,600 บาท

วัคซีน มือ เท้า ปาก

ราคา 3,200 บาท

วัคซีนไข้เลือดออก

ราคา 2,500 บาท

วัคซีนป้องกันโรคงูสวัด

ราคา 5,500 บาท

วัคซีนมะเร็งปากมดลูก

ราคา 7,000 บาท

วัคซีน PCV 13, PPSV 23

ราคา 3,100 บาท

วัคซีนป้องกันเชื้อไอพีดี 15

ราคา 12,500 บาท

วัคซีนป้องกันอีสุกอีใส

ราคา 3,200 บาท

วัคซีนป้องกันเชื้อไวรัสโรต้า

ราคา 2,500 บาท

วัคซีนพื้นฐานรวม 6 โรค

ราคา 6,800 บาท

วัคซีนไข้สมองอักเสบเจอี

ราคา 2,500 บาท

วัคซีนป้องกันหัด คางทูม หัดเยอรมัน

ราคา 2,000 บาท